Erenköy’de Lise Öğrencileri İçin İngilizce: 9’dan 12’ye Yol Haritası

Erenköy, Göztepe ve Suadiye çevresindeki liselerde okuyan öğrencilerin İngilizce hedefleri birbirinden çok farklı. Kimi okul notlarını yükseltmek, kimi Türkiye’de İngilizce eğitim veren bir üniversitede hazırlık sınıfını atlamak, kimi de yurtdışında lisans okumak istiyor. Lise öğrencileri için İngilizce planı, bu hedeflerden hangisinin seçildiğine göre baştan değişiyor.

Bu yazıda özellikle güçlü bir İngilizce ve yurtdışı ya da İngilizce eğitimli üniversite hedefleyen öğrenciler için 9. sınıftan 12. sınıfa bir yol haritası çiziyoruz. Türkiye’de dil bölümü hedefleyenler için YKS’nin yabancı dil testi (YDT) ayrı bir hazırlık gerektirir; o konuyu bu yazının dışında tutuyoruz.

Önce hedefi netleştir: hangi yol?

Lisede İngilizce çalışmanın üç yaygın yolu var ve her biri farklı bir takvim ister:

• Yurtdışında lisans. ABD için genellikle SAT ile birlikte TOEFL, IELTS ya da Duolingo English Test; İngiltere ve Avrupa için çoğunlukla IELTS ya da TOEFL gerekir. Başvuru 12. sınıfın sonbaharında başlar.
• Türkiye’de İngilizce eğitimli üniversite. Hedef, üniversitenin yeterlik sınavını geçip hazırlık sınıfını atlamak ya da kısa sürede tamamlamaktır.
• Güçlü genel İngilizce. Belirli bir sınav yok; amaç rahat konuşmak, okumak ve yazmak. Bu yol diğer ikisinin de temelidir.

Hedef henüz belli değilse endişelenmeye gerek yok. 9. ve 10. sınıfta yapılacak işler üç yolda da büyük ölçüde aynı.

Okuldaki İngilizce ile hedefteki İngilizce

Lisedeki İngilizce dersleri müfredatı takip eder ve sınıfın ortalamasına göre ilerler. Bu dersler sağlam bir temel sunabilir, ama yurtdışı lisans ya da hazırlık atlama gibi bir hedef genellikle daha yüksek bir seviye ister. İngiltere’deki lisans programlarının çoğu, B2 ile C1 arasına karşılık gelen bir IELTS puanı bekler. Okulda iyi not almak bu seviyeye ulaşıldığı anlamına gelmeyebilir; konuşma ve uzun metin yazma, kalabalık sınıflarda en az pratik edilebilen beceriler arasında.

Bu yüzden lise öğrencisi için ek bir programın okul derslerini tekrar etmesi pek işe yaramaz. Verimli olan, okulda az yer bulan becerilere odaklanmasıdır: konuşma, akademik yazma ve hedef sınavın formatı.

9. sınıf: temeli sağlamlaştırma yılı

Lise başlangıcı, İngilizcede açıkları kapatmak için en rahat zamandır. Sınav baskısı henüz yoktur. Bu yılın hedefi B1 seviyesini sağlamlaştırmak ve B2’ye doğru ilerlemektir. Pratikte bu, tanıdık konularda rahat konuşabilmek, orta uzunlukta metinleri sözlüğe sık bakmadan okuyabilmek ve bir paragrafı düzgün kurabilmek demek.

Bu yıl kurulacak en değerli alışkanlık düzenli okumadır. Öğrencinin ilgi alanına göre seçilmiş kısa haberler, seviyeye uygun romanlar ya da sevdiği bir alandaki İngilizce içerikler, kelime dağarcığını derslerin tek başına sağlayamayacağı bir hızla büyütür.

10. sınıf: seviyeyi ölçme ve sınavı seçme

10. sınıfta hedef netleşmeye başlar. Bu yıl iki iş yapılmalı. Birincisi seviyeyi dört beceride ayrı ayrı ölçmek: okuma B2’de, konuşma B1’de olan bir öğrencinin planı, dört becerisi aynı seviyede olan bir öğrenciden farklı kurulur. İkincisi, hedef ülke ve programlara göre hangi dil sınavına girileceğine karar vermek. IELTS, TOEFL ve Duolingo arasındaki farkları hangi sınavı seçmelisin yazısında karşılaştırdık.

Yurtdışı lisans düşünülüyorsa SAT hakkında da bu yıl bilgi toplanmalı. Dijital SAT, Reading and Writing ve Math olmak üzere iki bölümden oluşur ve 400–1600 arasında puanlanır. Ayrıntılı bilgi College Board’un resmî SAT sayfasında yer alıyor.

11. sınıf: sınav yılı

Yurtdışı hedefleyen öğrenci için 11. sınıf en yoğun yıldır. SAT’e çoğunlukla bu yıl ilk kez girilir; böylece 12. sınıfın başında gerekirse ikinci bir deneme için zaman kalır. SAT hazırlığının İngilizce tarafını SAT İngilizce hazırlık yazımızda ele aldık.

Dil sınavı için zamanlama önemli: üniversitelerin çoğu iki yıldan eski IELTS ve TOEFL sonuçlarını kabul etmez. Bu yüzden dil sınavına 11. sınıfın sonunda ya da 12. sınıfın başında girmek, başvuru döneminde geçerli bir puan sağlar. Okul sınavları ve ödevlerle çakışmaması için hazırlığın yoğun bölümünü yaz tatiline denk getirmek de iyi bir seçenek.

12. sınıf: başvuru ve yedek plan

12. sınıfın sonbaharı başvuru dönemidir. İngiltere’de Oxford, Cambridge ve tıp programları için başvurular ekim ortasında kapanır; diğer programların çoğu için son tarih kış aylarındadır. ABD’de erken başvuru tarihleri genellikle kasım başında, normal başvurular ise ocak ayındadır. Bu dönemde İngilizce çalışması, motivasyon mektubu ve kompozisyonlara (essay) kayar. Sürecin tamamını yurtdışı üniversite başvurusu rehberinde anlattık.

Aynı yıl Türkiye’deki üniversite sınavına da hazırlanan öğrenciler için yük ağırdır. Bu yüzden İngilizce sınavlarının 12. sınıfa kalmaması, son yılın yükünü belirgin biçimde hafifletir.

Okul temposuyla nasıl dengelenir?

Lise öğrencisinin haftası zaten dolu. Bu yüzden İngilizce planı, okul programının üstüne yük olarak eklenmek yerine onun boşluklarına yerleştirilmelidir. Haftada iki birebir ders ve her gün 15–20 dakikalık kısa çalışmalar çoğu öğrenci için sürdürülebilir bir başlangıçtır. Sınav dönemlerinde ders sayısı azaltılıp tatillerde artırılabilir.

Erenköy’den Bağdat Caddesi’ne inmek kısa bir yol; Şaşkınbakkal’daki stüdyomuzda okul çıkışı ya da hafta sonu ders planlamak kolay. Okulun yoğun olduğu haftalarda dersi online almak da mümkün. Benzer seviyede bir arkadaşıyla çalışmak isteyen öğrenciler için 2–3 kişilik ders de bir seçenek; Bağdat Caddesi hattındaki diğer seçenekleri semt semt rehberimizde bulabilirsin.

Velilere dört not

• Notlara değil, beceriye bakın. Okulda yüksek not alan bir öğrenci rahat konuşamıyor olabilir. Ara sıra çocuğunuzla İngilizce kısa bir sohbet etmeyi deneyin ya da eğitmenden konuşma örneği isteyin.
• Hedefi öğrenciye bırakın. Yurtdışı hayali çocuğa ait olduğunda motivasyon kendiliğinden gelir. Ailenin rolü takvimi ve kaynakları sağlamaktır.
• Erken başlayın, yavaş ilerleyin. 9. sınıfta başlayan haftada iki derslik bir plan, 12. sınıfta başlayan yoğun bir plandan hem daha az yorucu hem de daha az risklidir.
• Başka öğrencilerle kıyaslamayın. Her öğrencinin dört becerisi farklı hızda gelişir.

To Be Academy’de lise öğrencileriyle nasıl çalışıyoruz?

Lise öğrencileriyle yolculuk, veliyle birlikte yapılan ücretsiz bir tanışma dersiyle başlıyor. Öğrencinin hedefini, okul programını ve dört becerideki seviyesini görüyor, buna göre bir takvim kuruyoruz. Yurtdışı hedefleyen öğrencilerle temel İngilizceden sınav hazırlığına, ülke ve okul seçiminden kabul mektubuna kadar aynı eğitmenle ilerliyoruz.

Öğrencilerimizden Kerem, Fransız lisesinden mezun olduğunda İngilizcesi yurtdışı hayalinin önünde büyük bir engeldi. Bir yıl içinde IELTS’ten 6.5 aldı ve bugün Nottingham University’de okuyor. Erenköy ya da çevresinde okuyan öğrenciniz için doğru başlangıcı tanışma dersinde birlikte planlayalım.

Sık sorulan sorular

SAT’e hangi sınıfta girmek gerekir?

Yurtdışı lisans hedefleyen öğrencilerin çoğu SAT’e ilk kez 11. sınıfta girer. Böylece gerekirse 12. sınıfın başında ikinci bir deneme için zaman kalır. Sınav takvimi ve kayıt bilgileri College Board’un resmî sitesinde yayımlanır.

IELTS ya da TOEFL puanı ne kadar süre geçerli?

Üniversitelerin büyük çoğunluğu iki yıldan eski IELTS ve TOEFL sonuçlarını kabul etmez. Bu yüzden dil sınavına genellikle 11. sınıfın sonunda ya da 12. sınıfın başında girmek, başvuru döneminde geçerli bir puana sahip olmayı sağlar.

Lise öğrencisi hafta içi akşam ders alabilir mi?

Evet. Haftanın yedi günü 10.00 ile 22.00 arasında ders planlayabiliyoruz. Okul çıkışı ve hafta sonu saatleri, lise öğrencileri için genelde en uygun saatlerdir.

Birebir ders mi, arkadaşla birlikte ders mi daha uygun?

Sınav takvimi sıkışık olan ya da belirli bir puan hedefleyen öğrenciler için birebir ders daha verimlidir. Seviyesi ve hedefi benzer olan iki üç arkadaş genel İngilizce ya da IELTS hazırlığında dersi paylaşabilir.

Veliler süreçte nasıl yer alıyor?

Tanışma dersine veliyle birlikte gelinmesini öneriyoruz. Hedefi ve takvimi birlikte konuşuyor, süreç boyunca ilerlemeyi veliyle de paylaşıyoruz. Kararları ise öğrencinin kendi hedefi üzerine kuruyoruz.